Sevgili okuyucular,

Borsa yatırımcılığı bilhassa küçük yatırımcılar açısından ağır maddi kayıplara sebebiyet verebilen bir yatırım aracı olarak karşımıza çıkabiliyor. Borsa endeksinin genel eğilimi, küresel veya yerel siyasi ve ekonomik gelişmeler, borsada işlem gören şirketlere ilişkin gelişmeler gibi faktörlerin yarattığı olağan hareketlilikler dışında, borsa manipülatörlerinin haksız menfaat elde etmek amacıyla yaptıkları birtakım işlemler, küçük yatırımcıların mağduriyetine sebebiyet verebiliyor.

Daha çok fiyatı ve derinliği düşük düzeyde olan ve borsa literatüründe “spek hisse” olarak adlandırılan hisse senetlerinde piyasayı yanıltmaya ve yatırımcıların kararlarını etkilemeye dönük işlemler, son zamanlarda yine yoğunluk kazanmış durumda. Borsa regülasyonu görev ve yetkisine sahip olan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), geçtiğimiz günlerde bir duyuruda bulunarak, sosyal medya mecraları ve iletişim araçları üzerinden yatırım tavsiyelerinde bulunarak haksız menfaat elde etmek isteyen kişi veya gruplarla ilgili dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Borsa manipülasyonunun cezası nedir?

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Piyasa Dolandırıcılığı” başlıklı 107’nci maddesine şu düzenlemeleri içeriyor;

(1) Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, fiyat değişimlerine, arz ve taleplerine ilişkin olarak yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım veya satım yapanlar, emir verenler, emir iptal edenler, emir değiştirenler veya hesap hareketleri gerçekleştirenler üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. Ancak, bu suçtan dolayı verilecek olan adli para cezasının miktarı, suçun işlenmesi ile elde edilen menfaatten az olamaz.

(2)  Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi veren, söylenti çıkaran, haber veren, yorum yapan veya rapor hazırlayan ya da bunları yayan ve bu suretle menfaat sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar.

Kanunda sermaye piyasası suçlarının en yaygın görüleni olan piyasa dolandırıcılığı, iki şekilde gündeme gelebiliyor. Birincisi, çoğu zaman grup hareketleri olarak karşımıza çıkan hisse işlemleri. Büyük sermayelerle hisseler üzerinde fiyat hareketliliği yaratan ve özellikle küçük yatırımcıları o hisse üzerinde alım veya satıma yönlendiren kimseler piyasa dolandırıcılığı suçunu işlemiş oluyor. İkinci olarak, son yıllarda özellikle Twitter, Facebook gibi sosyal medya mecralarında yatırım tavsiyesi niteliğinde paylaşımda bulunanlar da aynı suça vücut verebiliyor.

Dolayısıyla borsa işlemleri üzerinden piyasa dolandırıcılığı fiilleri her şeyden önce adli ceza hukuku bağlamında hapis cezası gerektiren bir suç olarak ağır yaptırıma tabi tutuluyor. Burada piyasada işlem yapan yatırımcıların veya sosyal medya mecralarında açıklamalarda bulunan kişilerin hareketleri SPK tarafından izlenerek bir rapor hazırlanıyor ve bu rapor ilgili Cumhuriyet Savcılıklarına gönderilerek adli süreç başlatılıyor.

Diğer yandan SPK, idari tedbir mahiyetinde piyasa dolandırıcılığı faaliyetinde bulunanlara 6 ay veya 2 yıl sürelerle işlem yasağı getirebiliyor. 

Yaptığı denetimlerde SPK, aracı kurumlardan gerekli tüm bilgi ve belgeler, yatırımcıların banka kayıtları, kullanıcıların IP bilgileri gibi piyasa dolandırıcılığı eylemine karışan kişilerin tespitinde her türlü kamu veya özel kurum ve kuruluşlardan talepte bulunma yetkisine sahip olarak denetim raporları çerçevesinde işlem tesis ediyor.

Bu çerçevede borsaya ilgi duyan takipçilerimize tavsiyemiz, SPK tarafından yatırım danışmanlığı konusunda yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlar dışında kimsenin yönlendirmesi ile işlem yapılmamasıdır. Bu durumda, yapılan yönlendirmelerden haksız kazanç sağlama amacında bulunan kişi veya gruplarla hukuken iştirak halinde sorumlu dahi olabileceğinizi, hapis cezası istemiyle karşı karşıya kalabileceğinizi unutmayın. Diğer yandan, BİST endeksindeki genel eğilimin aksi yönünde veya oransal bazda daha büyük fiyat hareketliliği içerisinde bulunan hisselerde mutlaka derinlemesine araştırma yapın ve suni hareketliliklerde dikkatli olun.

Sevgi ve saygıyla,

Av. Çağrı ÜNSAL – Ankara Barosu
info@cagriunsal.av.tr