Aşı üreticilerinin yapmış olduğu koruma faktörlerine göre marka bazında aşılarda insanları %70 ile %95 oranında koruyacağı belirtiliyor. Aşıların üretime başlaması ile birlikte hükümetler içerisinde bir tartışma konusu ortaya çıktı. Aşılar öncelikli olarak riskli gruplara mı uygulanacak yoksa uygulanacak olan kişilerle ilgili hangi konular göz önünde bulundurulacak.

Aşılama Ayrıcalık Listeleri Neye Göre Belirlenecek?

Aşıların ne zaman kullanmaya başlanılacağı ile ilgili net olarak hiçbir haber olmamakla beraber aşı taleplerinin yüksek olması da gözleri korkutmaya başladı. Bütün dünyada bulunan Sağlık bakanlıkları bu aralar aşılar dağıtılmaya başladığı andan itibaren kimlere öncelik verileceği ile ilgili araştırma ve listelerin oluşturulmasına başladı. Her ülkeye göre farklılık gösterilen aşı öncelik sıralamasının Türkiye’de ne şekilde uygulanacağı da merak konusu oldu. Fransa’nın bilimsel danışma organları kanalıyla yapmış oldukları açıklamaya göre öncelikle yaş ve meslek gruplarına göre savunmasız olanların aşılacağını söylendi.  Ama bu savunmasız grubun içerisine kimlerin girdiği ile ilgili net bir açıklama yapılmadı. Paris’ten bir örnek verilerek yapılan açıklamada ise villasında evinde oturan 69 yaşında olan bir yatırımcının mı yoksa 26 yaşında halk arasında toplu taşımacılık yapan bir gence mi bu aşının yapılması ile ilgili seçim yapılmak zorunda kalınacak konusunda örnekleme verildi. 

Aşılamada Zorlayan Seçim

Özellikle Amerika’da ahlak bakımından bir zorunluluk olarak nitelendirilen herhangi bir şekilde Irksal eşitsizliğin yapılıp yapılmayacağı konusu merakla beklenirken, aşı öncelik sıralamasının en kısa sürede şekilleneceği bildirildi. Bazı ülkelerde ise hapishane gibi enfeksiyon riskinin çok olduğu büyük potansiyelli yerlerde aşı önceliğinin yapılması gerektiği belirtiliyor. Uluslararası olarak bakıldığında sağlık çalışanlarının arasında bile hangisinin önce aşılanacağı tartışıla durulsun Japonya’da öncelikli olarak yaşlılara aşı uygulaması yapılacağı belirtildi. Avrupa’daki bir çok ülkede öncelikli olarak sağlık görevlileri daha sonra da bakım evlerinde bulunan sakinler ve hasta bakıcılara aşılama da öncelik verileceği belirtiliyor. 

Uzmanlar karar aşamasında çok zorlandıklarını, karar verirken kesinlikle şeffaf olmak zorunda olduklarını, savunmasızların mı tercih edileceği yoksa sağlık çalışanları ile yetkili ve politikacıların mı ön sıraya alınacağı merak konuları içerisinde kaldı. Hükümetlerin aşılama konusundaki listelerini belirlerlerken vatandaşların sabrederek sıra beklediklerinde kendilerine de aşılama yapılacak konusunda çok iyi ikna edilmeleri gerektiğini belirtiyorlar.

Tüm hükümetler sağlık bakanlıkları ve bilim kurullarının almış olduğu kararlar neticesinde aşılama listelerinin sıralamasının neye göre yaptıklarını belirli bir kanıta dayandırarak şeffaf hale getirmeleri konusunda karar birliği yapmış durumundalar. Aşılama ile ilgili öncelik sıralamasında üretilen aşıların ne kadar miktarda olacağı ve ne kadar süreyle tamamlanacak konusunda ön planda olunacağı söylendi.