“Irak’taki bütçe tartışmasından Kürtler güçlü çıktı”

02 Şubat 2015 Pazartesi, 15:07
"Irak'taki bütçe tartışmasından Kürtler güçlü çıktı"

Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Irak ve enerji uzmanı Semin:
“Irak’taki bütçe tartışmasından Kürtler güçlü çıktı”

– Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Irak ve enerji uzmanı Semin:

– “Bundan sonra her halükarda Erbil’in eli Bağdat’tan daha güçlü”

– Carduchi Enerji Danışmanlığı Şirketi Başkanı Zülal:

– “Bütçenin geçmesini takiben, Erbil, Bağdat ile müzakereye girmeyi hedefliyor”

ANKARA (AA) – SELEN TONKUŞ – Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Irak ve enerji uzmanı Ali Semin, Irak’ın 2015 bütçesinin kabul edilmesinin ardından, petrol sorununda dengelerin değişeceğini ifade ederek, “Bundan sonra her halükarda Erbil’in eli Bağdat’tan daha güçlü” dedi.

Semin, Irak’ın 2015 bütçesinin kabul edilmesinin, Erbil-Bağdat petrol anlaşmasına etkilerini AA muhabirine değerlendirdi.

Bütçenin Kürtlerin katılmaması halinde geçemeyeceğinin görüldüğünü, bu nedenle Kürtlerin elinin güçlendiğini anlatan Semin, şöyle devam etti:

“Irak bütçesi, uzun süredir görüşülüyor ancak geçemiyor, ülke mali krize sürükleniyordu. Petrol fiyatlarındaki düşüş, fiyat 90 dolardan hesaplanırken 150 milyar dolar olacak bütçeyi, 56 dolardan hesaplanınca 100 milyar dolara çekti. Bütçe geçmediği için birçok proje de durmuştu. Tüm bu nedenlerle Irak Başbakanı Haydar Abadi, ilk aşamada Kürtleri ikna ederek, onların çıkardıkları petrolün de bütçeye dahil edilmesini sağlamaya çalıştı.”

Abadi hükümetinin Kürtlere fazla taviz verdiği gerekçesiyle eleştirilere maruz kaldığını belirten Semin, şunları kaydetti:

“Kuzey Irak, Kerkük’te merkezi hükümete ait olan önemli petrol sahalarını elinde bulunduruyor. Anlaşmada taahhüt ettiği 250 bin varil petrolün, neredeyse 150 bini aslında Bağdat’a ait ancak Kürtler tarafından çıkarılan ve üstelik Bağdat’a kendi petrollerinden pay veriyormuş gibi verdikleri paydır. Bağdat’taki merkezi hükümet, benzer bir özgürlüğü, günde yaklaşık 1 milyon varil petrol ihraç eden Basra’nın da talep etmesinden korkuyor. Bu Irak’ın parçalanması anlamına gelir.”

Semin, her şeye rağmen Bağdat’a karşı Erbil’in elinin güçlendiğini belirterek, “Ortada bir IŞİD gerçeği ve Peşmergenin savunması da var. Ayrıca petrol krizi de Bağdat’ın elini zayıflatıyor” dedi.

– “Bütçe her durumda Kürtlerin işine yaradı”

Anlaşmanın girdiği çıkmazı çözmek için Bağdat’ın Erbil’e yeni bir teklifte bulunabileceğini iddia eden Semin, “Bağdat, Erbil’e ‘Bütçeden yüzde 17lik payınızı alın, tüm petrolünüz Irak Milli Petrol Şirketi (SOMO) üzerinden satılsın, biz ayrıca size yüzde 5’lik petro-dolar denen kalkınma yardımı yapalım’ diyebilir. Bunun karşılığında Erbil’in de bir teklifi olduğunu söyleniyor ancak henüz açıklanmadı. Zaten bundan sonra her halükarda Erbil’in eli Bağdat’tan daha güçlü” ifadelerini kullandı.

Semin, 2015 bütçesinin her durumda “Kürtlerin işine yaradığını” savunarak, Maliki döneminde bütçeden ancak yüzde 11-12’lik pay alabildiklerini, şimdiyse yüzde 17’yi garanti ettiklerini ve ilk defa Peşmergenin bütçesinin doğrudan merkezi hükümet tarafından gönderileceğini ifade etti.

– Yeni müzakereler başlayacak

Merkezi Londra’da bulunan Carduchi Enerji Danışmanlığı Şirketi Başkanı Şivan Zülal de Bağdat hükümetinin, karşılaştığı baskılardan dolayı petrol ihracıyla ilgili yeni şartları olacağını, özellikle kalıcı anlaşmanın Kuzey Irak’ın çıkardığı petrolün tamamının SOMO üzerinden satılması için direteceğini söyledi. Zülal, şöyle devam etti:

“Öte yandan, anlaşmada belirsizlikler olduğu için Kuzey Irak da 250 bin varili henüz gönderemedi. Kürtlere göre anlaşma, bütçe geçene dek, yüzde 12’lik bir pay gönderilmesiydi, bunun üzerine de Kürtler kapasiteyi 250 bin varile çıkarabileceklerdi. Kuzey Irak, memur maaşlarını ödeyebilmek için potansiyel müşterilerden borç almıştı. Henüz o petrol borçlarını ödemekle meşgul. Bütçenin geçmesini takiben, Erbil, Bağdat ile müzakereye girmeyi hedefliyor.”

Onaylanan 2015 bütçesinde, Kuzey Irak’ın genel bütçe içindeki yüzde 17’lik payına, Peşmerge güçlerinin harcamaları da dahil edildi. Irak bu kararla ilk kez bütçeden Peşmergeye pay ayırmış oldu. Ayrıca Bağdat ile Erbil arasında Aralık 2014’te sağlanan anlaşmaya göre, Kuzey Irak çıkardığı petrolün günde 250 bin varillik kısmını, SOMO üzerinden ihraç edecek, bunun karşılığında Bağdat da Erbil’in bütçedeki payını ve memur maaşlarını ödeyecek.
AA



Yorum yazın...

isbilgisi.Com | Her Hakkı Saklıdır.